Alles wat je moet weten
Alles wat je moet weten
Heftige menstruatiepijn, veel bloedverlies en een opgeblazen of zwaar gevoel in je onderbuik. Veel vrouwen hebben weleens klachten rondom hun menstruatie, maar soms is er meer aan de hand. Adenomyose is een aandoening die klachten kan veroorzaken. Maar adenomyose is lang niet bij iedereen bekend en kan het daardoor een tijd duren voordat duidelijk wordt waar de klachten vandaan komen. Wat is het precies? Hoe kun je het herkennen en welke behandelingen zijn mogelijk? En hoe zit het eigenlijk met de vergoeding vanuit je zorgverzekering? Op deze pagina lees je er meer over.
Wat is adenomyose?
Adenomyose is een aandoening van de baarmoeder. Aan de binnenkant van de baarmoeder zit het baarmoederslijmvlies, ook wel het endometrium genoemd. Bij adenomyose bevindt weefsel dat lijkt op dit baarmoederslijmvlies zich in de spierwand van de baarmoeder. Dit weefsel reageert onder invloed van hormonen op de menstruatiecyclus. Hierdoor kunnen ontstekingsreacties, verdikking en gevoeligheid in de baarmoeder ontstaan. De baarmoeder kan hierdoor groter worden. Adenomyose komt vooral voor bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd, maar niet iedereen krijgt dezelfde klachten. Sommige vrouwen hebben behoorlijk veel last van de aandoening, terwijl anderen bijna geen symptomen ervaren.
Hoe kun je het herkennen?
Het herkennen van adenomyose is niet altijd makkelijk. Veel klachten lijken namelijk op menstruatieklachten die ook zonder aandoening kunnen voorkomen. Een pijnlijke menstruatie betekent dus niet automatisch dat je adenomyose hebt. Eén van de bekendste symptomen is hevige menstruatiepijn. De krampen kunnen zo sterk zijn dat normale dagelijkse bezigheden lastiger worden. Daarnaast kan de menstruatie langer duren of gepaard gaan met veel bloedverlies. Ook buiten de menstruatie om kunnen klachten ontstaan. Denk aan een drukkend of zwaar gevoel in de onderbuik, pijn in het bekkengebied of pijn tijdens het vrijen. Door hevig bloedverlies kan een ijzertekort of bloedarmoede ontstaan, waardoor je bijvoorbeeld sneller moe kunt zijn. Heb je regelmatig zulke klachten? Bespreek ze dan met je huisarts. Zeker wanneer menstruatiepijn of bloedverlies invloed begint te krijgen op je dagelijkse leven, is het verstandig om te laten onderzoeken wat er aan de hand is.
Adenomyose en endometriose zijn niet hetzelfde
Adenomyose wordt regelmatig verward met endometriose. Dat is begrijpelijk, want beide aandoeningen kunnen onder andere menstruatiepijn en bekkenklachten veroorzaken. Toch zit er een belangrijk verschil tussen. Bij adenomyose groeit weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies in de spierwand van de baarmoeder. Bij endometriose bevindt vergelijkbaar weefsel zich juist buiten de baarmoeder, bijvoorbeeld rondom andere organen in het bekken. Het is bovendien mogelijk om zowel adenomyose als endometriose te hebben. Daarom is alleen naar de symptomen kijken meestal niet genoeg om te bepalen wat de oorzaak is.
Hoe wordt het vastgesteld?
Wanneer een arts adenomyose vermoedt, wordt eerst gekeken naar je klachten en medische geschiedenis. Daarna kan aanvullend onderzoek worden gedaan. Vaak wordt daarbij gebruikgemaakt van een vaginale echo. Soms is een MRI-scan nodig om de baarmoeder beter te bekijken. Artsen kunnen daarmee kenmerken zien die passen bij adenomyose. Welke onderzoeken nodig zijn, verschilt per persoon. Het kan helpen om voorafgaand aan een afspraak een tijdje bij te houden wanneer je klachten optreden. Noteer bijvoorbeeld wanneer je menstruatie begint, hoe lang deze duurt, hoeveel pijn je hebt en of je veel bloed verliest. Zo krijgt een arts een duidelijker beeld van het patroon.
Wat kun je tegen deze aandoening doen?
De behandeling van adenomyose hangt af van de ernst van je klachten, je leeftijd en bijvoorbeeld een eventuele kinderwens. Wanneer de klachten beperkt zijn, kan een arts adviseren om de symptomen eerst te behandelen. Pijnstillers kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt tegen menstruatiepijn. Bij hevige menstruaties kunnen hormonale behandelingen worden overwogen. Denk aan bepaalde anticonceptiepillen of een hormonaal spiraaltje. Het doel hiervan is meestal om bloedverlies en pijn te verminderen. Wanneer deze behandelingen onvoldoende helpen en de klachten ernstig zijn, zijn er ook andere medische mogelijkheden. Welke behandeling geschikt is, moet altijd individueel met een gynaecoloog worden besproken. In ernstige situaties kan uiteindelijk een operatie worden overwogen. Het verwijderen van de baarmoeder is een definitieve behandeling voor adenomyose, maar is vanzelfsprekend een grote stap en niet geschikt voor iemand die nog zwanger wil worden.
Omgaan met adenomyose in het dagelijks leven
Naast medische behandeling kun je proberen beter rekening te houden met momenten waarop de klachten het hevigst zijn. Sommige mensen vinden warmte prettig bij buikkrampen, bijvoorbeeld met een warme kruik of een warm bad. Rust en voldoende slaap kunnen belangrijk zijn wanneer je door hevige menstruaties veel energie verliest. Probeer daarnaast niet jarenlang door te lopen met klachten omdat je denkt dat ernstige menstruatiepijn er nu eenmaal bij hoort. Een menstruatie kan vervelend zijn, maar pijn waardoor je bijvoorbeeld regelmatig niet kunt werken, sporten of naar school kunt gaan, is een goede reden om medische hulp te zoeken. Heb je veel bloedverlies, dan kan het verstandig zijn om met je huisarts te bespreken of onderzoek naar bloedarmoede of een ijzertekort nodig is.
Adenomyose en een kinderwens
Voor mensen met een kinderwens kan adenomyose extra vragen oproepen. Er zijn aanwijzingen dat adenomyose bij sommige vrouwen samenhangt met verminderde vruchtbaarheid of zwangerschapscomplicaties. Dat betekent niet dat iemand met adenomyose niet zwanger kan worden. Heb je adenomyose en wil je nu of in de toekomst kinderen? Geef dit duidelijk aan bij je arts. Een kinderwens kan namelijk invloed hebben op de keuze voor een behandeling. Sommige behandelingen zijn vooral gericht op het onderdrukken van klachten, terwijl andere opties niet geschikt zijn wanneer je nog zwanger wil worden.
Kan je zorgverzekering adenomyose vergoeden?
Wanneer je voor adenomyose medische zorg nodig hebt, kunnen verschillende onderdelen van het onderzoek en de behandeling onder de zorgverzekering vallen. In Nederland wordt medisch noodzakelijke zorg door bijvoorbeeld een huisarts, gynaecoloog of ziekenhuis in veel gevallen geheel of gedeeltelijk vanuit de basisverzekering vergoed. De precieze vergoeding hangt af van de behandeling, je polis en de zorgverlener. Voor ziekenhuiszorg en onderzoeken kan het eigen risico gelden. Ook bij medicijnen kan de vergoeding verschillen. Verwacht je vanwege adenomyose regelmatig medische zorg nodig te hebben? Controleer dan de voorwaarden van je zorgverzekering en kijk of de behandelaar of het ziekenhuis een contract heeft met jouw verzekeraar. Zo voorkom je dat je onverwacht met kosten te maken krijgt.
