Alles wat je moet weten
Alles wat je moet weten
Je trekt ’s ochtends je favoriete broek aan en alles zit prima. Een paar uur later voelt diezelfde broek ineens een stuk strakker rond je middel. Je buik voelt vol, gespannen of groter dan normaal. Een opgezette buik is vervelend en kan ongemakkelijk zijn, zeker wanneer je er regelmatig last van hebt. Een opgeblazen gevoel betekent niet dat er iets ernstigs aan de hand is. Soms heeft het te maken met wat je hebt gegeten, hoeveel lucht je tijdens het eten binnenkrijgt of hoe je darmen reageren op bepaalde voedingsmiddelen. Met een paar veranderingen kan je soms al verschil merken. Blijven de klachten terugkomen? Dan kan het verstandig zijn om te laten onderzoeken waar ze vandaan komen. Afhankelijk van je situatie en verzekering worden bepaalde vormen van onderzoek of begeleiding mogelijk (gedeeltelijk) vergoed.
Hoe ontstaat een opgezette buik?
Een opgezette buik kan verschillende oorzaken hebben. Vaak ontstaat het gevoel doordat er extra gas aanwezig is in je maag of darmen. Dat gas kan ontstaan tijdens de spijsvertering, maar je kunt ook ongemerkt lucht inslikken tijdens het eten en drinken. Ook bepaalde voedingsmiddelen kunnen ervoor zorgen dat je meer gas produceert. Dat hoeft niet te betekenen dat die producten ongezond zijn. Sommige vezelrijke voedingsmiddelen worden bijvoorbeeld door bacteriën in je dikke darm afgebroken, waarbij gas kan ontstaan. Daarnaast kunnen verstopping, veranderingen in je eetpatroon en bepaalde voedselintoleranties een rol spelen. Ook kan het opgeblazen gevoel bij sommige mensen rondom de menstruatie sterker worden. Omdat er zoveel mogelijke oorzaken zijn, is het handig om eerst te kijken of je een patroon kunt ontdekken.
Eet wat rustiger
Een snelle lunch achter je laptop, nog even een broodje eten onderweg of binnen tien minuten je avondeten naar binnen werken. Snel eten kan bijdragen aan een opgeblazen gevoel. Wanneer je haastig eet, slik je makkelijker lucht in. Die lucht moet uiteindelijk ook weer ergens naartoe. Probeer daarom wat meer tijd voor je maaltijden te nemen en goed te kauwen voordat je de volgende hap neemt. Rustiger eten heeft nog een voordeel. Je lichaam krijgt meer tijd om te registreren dat je genoeg hebt gegeten. Daardoor is de kans kleiner dat je in korte tijd een heel grote maaltijd eet. Een volle maag kan het opgeblazen gevoel namelijk versterken.
Kijk wat jouw opgezette buik veroorzaakt
Heb je regelmatig een opgezette buik? Dan kan het interessant zijn om een tijdje bij te houden wanneer de klachten ontstaan. Misschien merk je dat je vooral na bepaalde maaltijden last krijgt of dat de klachten juist op specifieke momenten van de dag optreden. Let bijvoorbeeld eens op wat je hebt gegeten en gedronken en hoe je buik een paar uur later aanvoelt. Zo kun je soms verbanden ontdekken die je anders niet zouden opvallen. Ga niet op eigen houtje allerlei complete voedselgroepen uit je voedingspatroon schrappen. Wanneer je vermoedt dat je klachten samenhangen met bepaalde voeding, kun je dit beter bespreken met je huisarts of een diëtist. Zo voorkom je dat je onnodig producten vermijdt of uiteindelijk belangrijke voedingsstoffen tekortkomt.
Zorg dat je genoeg blijft bewegen
Na een uitgebreid diner is op de bank ploffen misschien aantrekkelijk, maar een stukje wandelen kan juist beter zijn. Beweging ondersteunt de normale werking van je darmen en kan helpen wanneer je last hebt van verstopping. Je hoeft daarvoor niet direct intensief te sporten. Een wandeling na het eten, vaker de fiets pakken of gedurende de werkdag regelmatig opstaan kan al helpen om meer beweging in je dag te krijgen. Vooral wanneer je veel zittend werkt, kan het verschil groot zijn. Maak na de lunch even een rondje buiten. Je krijgt wat beweging, bent even weg van je scherm en helpt tegelijkertijd je spijsvertering een handje.
Let op koolzuurhoudende drankjes
Een koud glas bruiswater of frisdrank kan heerlijk zijn, maar wanneer je last hebt van een opgezette buik is het interessant om eens te kijken wat er gebeurt wanneer je tijdelijk minder koolzuur drinkt. De bubbels in deze drankjes bestaan uit koolzuurgas. Bij sommige mensen kan dat bijdragen aan boeren of een opgeblazen gevoel. Hetzelfde geldt voor gewoontes waardoor je extra lucht kunt inslikken, zoals veel kauwgom kauwen. Dat betekent niet dat iedereen met een opgeblazen gevoel onmiddellijk alle bruisende drankjes moet laten staan. Zie het vooral als iets waarmee je kunt experimenteren. Drink een tijdje water en kijk of je verschil merkt.
Vergeet verstopping niet
Soms zit achter een opgezette buik een simpele verklaring. Je darmen zijn wat minder actief en je hebt last van een verstopping. Daarbij kun je naast een vol of opgeblazen gevoel bijvoorbeeld merken dat je minder vaak naar het toilet gaat of dat de ontlasting harder is. Voldoende drinken, bewegen en genoeg vezels binnenkrijgen zijn belangrijk voor een normale stoelgang. Bouw extra vezels wel geleidelijk op. Plotseling meer vezels eten kan tijdelijk voor extra gas en een opgeblazen gevoel zorgen. Blijft verstopping langere tijd bestaan of heb je er veel last van? Bespreek dit dan met je huisarts in plaats van maandenlang zelf verschillende oplossingen uit te proberen.
Misschien kan een diëtist helpen
Wanneer je zelf niet kunt ontdekken waarom je steeds een opgezette buik krijgt, kan professionele begeleiding nodig zijn. Een diëtist kan samen met jou naar je voedingspatroon en klachten kijken en beoordelen of aanpassingen zinvol zijn. Dit kan bijvoorbeeld relevant zijn wanneer er een vermoeden bestaat dat bepaalde voedingsmiddelen je klachten uitlokken. Een diëtist kan ervoor zorgen dat je niet zomaar allerlei producten schrapt, maar gericht onderzoekt wat wel en niet werkt. In Nederland valt dieetadvies in bepaalde situaties onder de basisverzekering. Daarbij kunnen voorwaarden gelden en kosten uit het eigen risico komen. Sommige aanvullende verzekeringen bieden een extra vergoeding voor dieetadvies.
Wanneer kun je beter naar de huisarts?
Wanneer het opgeblazen gevoel langdurig blijft bestaan, steeds terugkomt of duidelijk erger wordt, is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts. Doe dat ook wanneer je naast het opgeblazen gevoel andere opvallende klachten krijgt, zoals aanhoudende of hevige buikpijn, bloed bij de ontlasting, onverklaarbaar gewichtsverlies, veel braken of een duidelijke en aanhoudende verandering van je stoelgang. De huisarts kan beoordelen of verder onderzoek nodig is en je doorverwijzen.
