Alles wat je moet weten
Alles wat je moet weten
Een besmetting met de E. colibacterie is meestal niet iets waar je dagelijks bij stilstaat. Toch kan deze bacterie plotseling voor flinke darmklachten zorgen. Bijvoorbeeld nadat je besmet voedsel hebt gegeten, onvoldoende verhit vlees hebt gegeten of tijdens het zwemmen besmet water hebt binnengekregen. De klachten kunnen variëren van relatief milde buikpijn tot ernstige diarree en uitdroging. Maar wat moet je eigenlijk doen wanneer je vermoedt dat je de E. colibacterie hebt opgelopen? Wanneer is het verstandig om naar een arts te gaan, hoe ziet de behandeling eruit en welke rol speelt je zorgverzekering daarbij?
Wat is de E. colibacterie?
Escherichia coli, meestal afgekort tot E. coli, is een bacterie die van nature voorkomt in de darmen van mensen en dieren. Dat klinkt misschien verontrustend, maar de meeste varianten zijn volledig onschuldig. Sommige E. colibacteriën helpen zelfs mee bij het functioneren van onze darmflora. Er bestaan echter ook varianten die je behoorlijk ziek kunnen maken. Deze kunnen stoffen produceren die de darmwand beschadigen en daardoor onder andere diarree veroorzaken. Een bekende variant is STEC, ook wel shiga-toxineproducerende E. coli genoemd. Besmetting kan onder andere plaatsvinden via voedsel of water dat in aanraking is gekomen met ontlasting van mensen of dieren. Vooral rauw of onvoldoende verhit vlees, ongepasteuriseerde producten en besmette groenten kunnen een bron zijn. Ook zwemmen in besmet natuurwater kan een risico vormen.
Welke klachten veroorzaakt de E. colibacterie?
Niet iedereen die met een schadelijke variant van de E. colibacterie in aanraking komt, krijgt dezelfde klachten. Bij sommige mensen blijven de symptomen beperkt, terwijl anderen behoorlijk ziek worden. Vaak beginnen de klachten met buikkrampen en diarree. De diarree kan waterig zijn en bij bepaalde varianten later bloederig worden. Ook misselijkheid en overgeven kunnen voorkomen. Koorts is mogelijk, maar hoeft niet altijd aanwezig te zijn. Het grootste praktische risico van ernstige diarree en braken is uitdroging. Je lichaam verliest in korte tijd veel vocht en zouten. Vooral jonge kinderen, ouderen en mensen die kwetsbaarder zijn, kunnen daar sneller problemen door krijgen. De klachten ontstaan niet altijd meteen na de besmetting. Daardoor is het soms lastig om te achterhalen waar je precies met de bacterie in aanraking bent gekomen.
Wat moet je doen bij een mogelijke besmetting?
Bij milde diarree is het vooral belangrijk om voldoende te drinken. Je lichaam heeft vocht nodig om het verlies door diarree te compenseren. Wanneer je veel vocht verliest, kan een ORS-oplossing helpen om naast water ook belangrijke zouten en glucose aan te vullen. Blijf daarnaast goed letten op hoe jij je voelt. Worden de klachten snel erger, krijg je bloed bij de ontlasting, kun je bijna niet drinken of plassen, of voel jij je ernstig ziek? Neem dan contact op met een arts. Dat geldt ook wanneer de klachten lang aanhouden of wanneer het om een jong kind, oudere of kwetsbare patiënt gaat. Gebruik bij verdenking op een ernstige E. coli-infectie niet zomaar middelen die diarree afremmen. Ook antibiotica worden bij bepaalde E. coli-infecties niet standaard gegeven, omdat deze bij sommige varianten het risico op complicaties kunnen vergroten. De arts bepaalt daarom welke aanpak in jouw situatie verstandig is.
Hoe wordt de E. colibacterie vastgesteld?
Wanneer je met ernstige of aanhoudende darmklachten naar een arts gaat, zal deze eerst naar je symptomen vragen. Daarbij kan het relevant zijn wat je de afgelopen dagen hebt gegeten, of je in natuurwater hebt gezwommen en of mensen in je omgeving vergelijkbare klachten hebben. Soms is aanvullend onderzoek nodig. Via ontlastingsonderzoek kan worden onderzocht of een ziekteverwekkende E. colibacterie aanwezig is en om welke variant het gaat. Bij ernstige klachten kan ook bloedonderzoek nodig zijn. Artsen kunnen daarmee bijvoorbeeld controleren hoe je nieren functioneren en of er aanwijzingen zijn voor complicaties. Een zeldzame maar ernstige complicatie van bepaalde E. coli-infecties is het hemolytisch-uremisch syndroom, afgekort HUS. Hierbij kunnen onder andere de rode bloedcellen en nieren worden aangetast. Juist daarom is het belangrijk om bij ernstige symptomen niet te lang af te wachten.
Hoe ziet de behandeling van een E. colibacterie eruit?
Er bestaat niet één standaardbehandeling die bij iedere besmetting wordt toegepast. Bij veel mensen draait de behandeling voornamelijk om het ondersteunen van het lichaam terwijl het immuunsysteem de infectie bestrijdt. Genoeg vocht binnenkrijgen speelt daarbij een rol. Bij een milde infectie lukt dat meestal thuis. Wanneer iemand ernstig uitgedroogd raakt of niet voldoende kan drinken, kan behandeling in het ziekenhuis noodzakelijk worden. Daar kan vocht via een infuus worden toegediend. Antibiotica zijn bij een E. colibacterie niet automatisch de oplossing. Bij bepaalde soorten infecties kunnen antibiotica worden gebruikt, maar bij STEC-infecties worden ze vermeden vanwege het mogelijke risico op HUS. Zelf antibiotica gebruiken die je bijvoorbeeld nog thuis hebt liggen, is daarom geen goed idee.
Wat kan je zorgverzekering voor je betekenen?
Wanneer je medische hulp nodig hebt vanwege een besmetting met de E. colibacterie, vallen noodzakelijke onderzoeken en behandelingen onder de reguliere medische zorg. Denk aan een bezoek aan de huisarts, laboratoriumonderzoek of behandeling in het ziekenhuis. Welke kosten precies worden vergoed en of je bijvoorbeeld te maken krijgt met het eigen risico, hangt af van je zorgverzekering en de zorg die je ontvangt. Loop je de besmetting op tijdens een vakantie in het buitenland, dan wordt het extra belangrijk om naar je dekking te kijken. Medisch noodzakelijke zorg in het buitenland kan vanuit je zorgverzekering worden vergoed, maar de hoogte van de vergoeding en de voorwaarden kunnen verschillen. Een reisverzekering met medische dekking kan in sommige situaties aanvullende kosten vergoeden.
Bij een ziekenhuisopname in het buitenland is het daarom verstandig om zo snel mogelijk contact op te nemen met de alarmcentrale van je zorgverzekeraar of reisverzekeraar. Zij kunnen helpen met informatie over de behandeling, vergoeding en eventuele administratieve afhandeling.
Hoe lang duurt het herstel?
Veel mensen herstellen binnen een paar dagen tot ongeveer een week van een E. coli-infectie, al kan de hersteltijd per persoon en per bacteriestam verschillen. Nadat de ergste diarree voorbij is, kun je je nog enige tijd vermoeid of slap voelen. Je lichaam heeft behoorlijk wat vocht en energie verloren. Probeer tijdens het herstel genoeg te drinken en bouw eten rustig op wanneer je daar weer behoefte aan hebt. Forceer niets en geef je lichaam tijd om te herstellen. Blijf ook goed op hygiëne letten. Was je handen goed na ieder toiletbezoek en voordat je eten klaarmaakt. Daarmee verklein je de kans dat je de bacterie aan anderen overdraagt.
