Alles wat je moet weten
Alles wat je moet weten
Een open gehemelte is een aangeboren afwijking waarbij het gehemelte van een baby niet volledig gesloten is. Tijdens de zwangerschap horen de verschillende delen van het gehemelte naar elkaar toe te groeien, maar soms gebeurt dat niet helemaal. Daardoor ontstaat er een opening tussen de mond- en neusholte. Dit kan variëren van een kleine spleet achter in de mond tot een grotere opening die doorloopt richting de lip, ook wel een schisis genoemd. Voor ouders kan het best schrikken zijn als hun kindje met een open gehemelte wordt geboren. Het komt vaker voor dan je misschien denkt en gelukkig zijn er tegenwoordig veel goede behandelmogelijkheden. Artsen hebben veel ervaring met het behandelen van een open gehemelte en kunnen kinderen vaak helpen om zich goed te ontwikkelen.
Hoe herken je een open gehemelte?
Een open gehemelte is meestal direct na de geboorte zichtbaar, maar soms wordt het pas later ontdekt. Vooral als de spleet wat verder naar achter in de mond zit, kan het minder opvallen. Ouders merken het vaak doordat hun baby moeite heeft met drinken. Omdat er een opening is tussen de mond en neus, kan het vacuüm dat nodig is om goed te zuigen niet goed ontstaan. Ook kan melk via de neus terugkomen tijdens het drinken. Daarnaast hebben sommige baby’s met een open gehemelte meer last van oorontstekingen of problemen met het gehoor. Dit komt doordat de buis van Eustachius minder goed werkt. Het is belangrijk dat een open gehemelte zo vroeg mogelijk wordt vastgesteld, zodat er snel passende zorg kan worden gestart.
Wat kunnen artsen doen bij deze aandoening?
De behandeling van een open gehemelte begint vaak al kort na de geboorte. In Nederland worden kinderen met deze aandoening meestal begeleid door een gespecialiseerd schisisteam. Dit team bestaat uit verschillende specialisten, zoals een plastisch chirurg, KNO-arts, logopedist en orthodontist. De belangrijkste behandeling bij een open gehemelte is een operatie. Deze vindt meestal plaats wanneer een kind tussen de 6 en 12 maanden oud is. Tijdens de operatie sluit de chirurg het gehemelte, zodat de mond- en neusholte weer gescheiden zijn. Dit helpt bij eten, drinken en later ook bij het leren praten. Soms zijn er meerdere operaties nodig, afhankelijk van hoe groot en complex het open gehemelte is. In sommige gevallen wordt er op latere leeftijd nog een aanvullende ingreep gedaan om de spraak verder te verbeteren of de kaakstand te corrigeren.
Naast operaties speelt ook logopedie een rol. Kinderen met een open gehemelte hebben namelijk vaak extra ondersteuning nodig bij het leren spreken. Een logopedist helpt hen om klanken goed te vormen en verstaanbaar te praten.
Leven met een open gehemelte
Hoewel een open gehemelte medische uitdagingen met zich meebrengt, kunnen kinderen met de juiste zorg een heel normaal leven leiden. Na de operatie en eventuele aanvullende behandelingen ontwikkelen de meeste kinderen zich goed. In de eerste periode kan het voeden wat lastiger zijn, maar er zijn speciale flessen en technieken die hierbij helpen. Zorgverleners begeleiden ouders hier vaak intensief bij, zodat het kindje genoeg voeding binnenkrijgt. Ook sociaal gezien is het belangrijk dat kinderen zich goed voelen. Als er sprake is van zichtbare littekens of spraakproblemen, kan dit invloed hebben op het zelfvertrouwen. Gelukkig is hier steeds meer aandacht voor en kunnen kinderen begeleiding krijgen als dat nodig is.
Wordt een open gehemelte vergoed door de zorgverzekering?
Een belangrijke vraag voor veel ouders is of de behandeling van een open gehemelte wordt vergoed. In Nederland valt de behandeling van een open gehemelte meestal onder de basisverzekering. Dit betekent dat de noodzakelijke medische zorg, zoals operaties en controles, in de meeste gevallen wordt vergoed. Omdat een open gehemelte een aangeboren afwijking is, wordt het gezien als medisch noodzakelijk om dit te behandelen. Hierdoor worden de kosten voor de operatie en begeleiding door specialisten doorgaans volledig gedekt. Wel is het goed om rekening te houden met het eigen risico. Dit geldt voor de meeste zorgkosten die onder de basisverzekering vallen. Voor kinderen onder de 18 jaar geldt geen eigen risico, wat een groot voordeel is voor ouders.
Wat wordt niet altijd vergoed?
Hoewel veel behandelingen voor een open gehemelte worden vergoed, zijn er ook onderdelen die soms (gedeeltelijk) buiten de basisverzekering vallen. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde orthodontische behandelingen op latere leeftijd. Als een kind een beugel nodig heeft vanwege kaak- of tandproblemen die samenhangen met het open gehemelte, kan het zijn dat hiervoor een aanvullende verzekering nodig is. Ook extra logopedie kan in sommige gevallen beperkt worden vergoed. De basisverzekering dekt vaak een bepaald aantal behandelingen, maar als er meer nodig zijn, kunnen daar kosten aan verbonden zijn. Daarom is het verstandig om goed naar je zorgverzekeraar te kijken en eventueel een aanvullende verzekering af te sluiten. Zo voorkom je onverwachte kosten en weet je zeker dat je kindje de zorg krijgt die nodig is.
Waarom goede zorg zo belangrijk is
Een open gehemelte heeft invloed op meerdere aspecten van de ontwikkeling van een kind. Denk aan eten, drinken, spreken en zelfs horen. Daarom is het belangrijk dat de behandeling met zorg en op tijd gebeurt. Door de juiste medische ingrepen en begeleiding kunnen de meeste problemen goed worden aangepakt. Kinderen leren vaak normaal praten, eten zonder problemen en ontwikkelen zich net als hun leeftijdsgenootjes. Het is belangrijk dat ouders goed worden begeleid. Een open gehemelte kan in het begin overweldigend zijn, maar met de juiste informatie en ondersteuning wordt het al snel een stuk overzichtelijker.
